با تغییر سبک زندگی انسانها و روی آوردن به زندگی شهری، به تدریج شکل تازهای از سکونتگاه های انسانی به وجود آمد. گسترش شهرنشینی باعث توسعه صنایع، ایجاد پالایشگاه و احداث کارخانجات شد که ره آورد آن، انواع آلودگی (آلودگی آب، آلودگی هوا، آلودگی صوتی، بصری، گرمایی و… ) برای محیط زیست بوده است.
آلودگی هوا یکی از خطرناکترین و در عین حال خاموش ترین نوع آلودگی محیط زیست است که همه ساله با رسیدن فصل پاییز و زمستان بر شدت آن افزوده میشود. در چند سال اخیر وارونگی هوا (دما) و استفاده از سوخت مازوت در نیروگاه ها، دستاویزهایی برای توجیه آلودگی هوا در تهران و کلانشهر ها عنوان شده است.
گفته میشود: به علت تحریم و کاهش صادرات، مخازن مازوت پر شده است و باید به نوعی مازوت ذخیره شده را مصرف کرد. البته سخنگوی شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی این ادعا را کذب شمرده و می گوید: «به دلیل مصرف بالای گاز شهری و عدم امکان تامین گاز کافی برای نیروگاه ها، از مازوت به عنوان سوخت استفاده میشود…».
وزیر نفت هم چند روز پیش در سخنانی بیان کرد: چاره ای جز مصرف مازوت نداریم و… . اما هیچکدام از این مسائل دلیل مناسبی برای استفاده مازوت به عنوان سوخت مصرفی پالایشگاه ها نیست، چرا که ورود این هیدروکربن نفتی آثار زیان آور و غیرقابل جبرانی بر محیط زیست خواهد داشت. این در حالیست که برخورداری از هوای پاک و سالم حق همه شهروندان است و آلودگی این هوا یعنی تضییع حقوق شهروندی و به راستی چه کسانی در این زمینه مسئول و پاسخگو هستند؟ طبق قانون تصویب شده در مجلس شورای اسلامی (مورخ تیرماه ۱۳۹۶) باعنوان «قانون هوای پاک» ، وظایف ۱۴ دستگاه اجرایی در راستای کاهش آلودگی هوا و… کاملا مشخص و تبیین شده و حتی مقرر گردیده هریک از این دستگاهها در صورت کوتاهی در وظایف، بازخواست خواهند شد.
اما پس از گذشت چندین سال و با وجود بغرنج تر شدن وضعیت آلودگی هوا، این سوال مطرح است: چرا سازمان های مشخص شده اقدامات شایان توجهی در این زمینه انجام نداده اند؟ و قانون هوای پاک صرفا به صورت یک قانون، فقط نوشته و تصویب شده است ولی به درستی اجرا نمیشود؟ معتقد هستم همه مردم در ایجاد هوای پاک مسئول و موظف هستند و باید با هر روشی که می توان از آلودگی هوا جلوگیری کرد، اما در این بین دولت به عنوان مجری قوانین نقش اصلی را بر عهده دارد. بنابراین باید در این راستا به گونه ای چاره اندیشی و تصمیم گیری نماید که هرساله شاهد این وضعیت اسفناک آلودگی هوا نباشیم و این مهم نیازمند برنامه ریزی دقیق، مدیریتی دغدغه مند و قوی به همراه وضع قوانین الزام آور می باشد که نهایتاً منجر به راه حلی صحیح و پایا خواهد شد.
- نویسنده : اسماعیل نصرتی
